အမှာစာ

Introduction

"The essence of strategy is choosing what not to do."

— Michael Porter

ဤစာအုပ်ကို အဘယ်ကြောင့် ရေးသားရသနည်း

စီးပွားရေးလောကတွင် အောင်မြင်မှုရရှိရန် ကျွမ်းကျင်မှုများစွာ လိုအပ်ပါသည်။ ငွေကြေးစီမံခန့်ခွဲမှု၊ လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် စီမံခန့်ခွဲမှု၊ စျေးကွက်ရှာဖွေရေးနှင့် ရောင်းချရေး စသည်ဖြင့် မရေမတွက်နိုင်အောင် များပြားလှပါသည်။ သို့သော် ဤကျွမ်းကျင်မှုများအားလုံး၏ အခြေခံတွင် တစ်ခုတည်းသော အရေးကြီးသည့် စွမ်းရည်တစ်ခု ရှိနေပါသည်။ ထိုစွမ်းရည်မှာ မဟာဗျူဟာမြောက် တွေးခေါ်နိုင်စွမ်း (Strategic Thinking) ပင်ဖြစ်ပါသည်။

မဟာဗျူဟာမြောက် တွေးခေါ်နိုင်စွမ်းဆိုသည်မှာ ကိုယ့်ဆုံးဖြတ်ချက်များက အခြားသူများ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များနှင့် မည်သို့ဆက်စပ်နေသည်၊ သူတို့က ကိုယ့်လုပ်ရပ်များကို မည်သို့တုံ့ပြန်နိုင်သည်၊ ကိုယ်ကလည်း သူတို့၏တုံ့ပြန်မှုကို မည်သို့ကြိုတင်ပြင်ဆင်သင့်သည် စသည်တို့ကို နားလည်သဘောပေါက်နိုင်စွမ်း ဖြစ်ပါသည်။ ဤစွမ်းရည်ကို စနစ်တကျ လေ့လာသင်ယူနိုင်သော ပညာရပ်တစ်ခု ရှိပါသည်။ ထိုပညာရပ်မှာ Game Theory ခေါ် ဂိမ်းသီအိုရီ ပင်ဖြစ်ပါသည်။

Game Theory ဟုဆိုလိုက်သောအခါ အချို့က ဗီဒီယိုဂိမ်းများ သို့မဟုတ် လောင်းကစားများနှင့် ဆက်စပ်နေသည်ဟု ထင်မှတ်တတ်ကြပါသည်။ အမှန်တကယ်တွင် Game Theory သည် သင်္ချာပညာရပ်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဆုံးဖြတ်ချက်ချသူ နှစ်ဦးနှင့်အထက် ပါဝင်သော အပြန်အလှန်ဆက်သွယ်မှုရှိသည့် အခြေအနေများကို လေ့လာသုံးသပ်သည့် ပညာရပ်ဖြစ်ပါသည်။ စီးပွားရေးလောကတွင် ဤသို့သော အခြေအနေများ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ကြုံတွေ့နေရပါသည်။ ပြိုင်ဘက်ကုမ္ပဏီများနှင့် ယှဉ်ပြိုင်ရခြင်း၊ ဖောက်သည်များနှင့် ညှိနှိုင်းရခြင်း၊ ဝန်ထမ်းများနှင့် ဆွေးနွေးရခြင်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများနှင့် သဘောတူညီချက်ရရှိရန် ကြိုးပမ်းရခြင်း စသည်ဖြင့် ဖြစ်ပါသည်။

ဤစာအုပ်ကို ရေးသားရခြင်း၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ Game Theory ၏ အခြေခံသဘောတရားများကို မြန်မာ့စီးပွားရေးလောကသားများ နားလည်လွယ်ကူစေရန်နှင့် ၎င်းတို့၏ နေ့စဉ်ဆုံးဖြတ်ချက်များတွင် အသုံးချနိုင်စေရန် ဖြစ်ပါသည်။ သီအိုရီဆိုင်ရာ အတိမ်အနက်ကို ထိန်းသိမ်းထားပြီး လက်တွေ့ကျသော ဥပမာများ၊ Case Study များဖြင့် ရှင်းလင်းတင်ပြထားပါသည်။ အထူးသဖြင့် မြန်မာ့စီးပွားရေး ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကိုက်ညီသော ဥပမာများကို ဦးစားပေး ထည့်သွင်းထားပါသည်။

ဤစာအုပ်သည် မည်သူများအတွက် ရည်ရွယ်သနည်း

ဤစာအုပ်သည် အောက်ပါပုဂ္ဂိုလ်များအတွက် အထူးအသုံးဝင်မည်ဟု ယုံကြည်ပါသည်။

• စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ - စျေးကွက်ပြိုင်ဆိုင်မှုတွင် မဟာဗျူဟာမြောက် ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမှတ်လိုသူများ

• အမှုဆောင်အရာရှိကြီးများ (CEO, CFO, COO) - ကုမ္ပဏီ၏ ရေရှည်မဟာဗျူဟာ ချမှတ်ရာတွင် သီအိုရီအခြေခံ ခိုင်မာစေလိုသူများ

• အလယ်အလတ်အဆင့် မန်နေဂျာများ - ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှုနှင့် အဖွဲ့အစည်းအတွင်း ဆုံးဖြတ်ချက်များ ပိုမိုထိရောက်စေလိုသူများ

• Startup တည်ထောင်သူများ - စျေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်ခြင်းနှင့် ပြိုင်ဘက်များနှင့် ယှဉ်ပြိုင်ရာတွင် မဟာဗျူဟာကျကျ လုပ်ဆောင်လိုသူများ

• ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ - ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆုံးဖြတ်ချက်များတွင် Strategic Thinking ကို အသုံးချလိုသူများ

• စီးပွားရေးအကြံပေးများ - ဖောက်သည်များအား မဟာဗျူဟာဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်ပေးရာတွင် သီအိုရီအခြေခံ ခိုင်မာစေလိုသူများ

• ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများ - စီးပွားရေးနှင့် မဟာဗျူဟာဆိုင်ရာ အသိပညာ တိုးပွားစေလိုသူများ

ဤစာအုပ်ကို ဖတ်ရှုရန် သင်္ချာပညာ နောက်ခံ အထူးလိုအပ်ခြင်း မရှိပါ။ အခြေခံသင်္ချာ (ပေါင်း၊ နုတ်၊ မြှောက်၊ စား) ကို နားလည်ထားလျှင် လုံလောက်ပါသည်။ ရှုပ်ထွေးသော သင်္ချာဖော်မြူလာများကို တတ်နိုင်သမျှ ရှောင်ရှားထားပြီး ပုံဥပမာများနှင့် ဇယားများဖြင့် ရှင်းလင်းတင်ပြထားပါသည်။

ဤစာအုပ်တွင် မည်သည်တို့ ပါဝင်သနည်း

ဤစာအုပ်ကို အခန်း ၁၆ ခန်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး အပိုင်း ၄ ပိုင်း အဖြစ် ခွဲခြားနိုင်ပါသည်။

အပိုင်း (၁) - အခြေခံသဘောတရားများ (အခန်း ၁-၅)

Game Theory ၏ အခြေခံ building blocks များကို မိတ်ဆက်ပေးပါသည်။ Nash Equilibrium၊ Dominant Strategy၊ Prisoner's Dilemma စသည့် အဓိကသဘောတရားများကို နားလည်လွယ်သော ဥပမာများဖြင့် ရှင်းပြထားပါသည်။ ဤအပိုင်းသည် နောက်အပိုင်းများအတွက် မရှိမဖြစ် အခြေခံ ဖြစ်ပါသည်။

အပိုင်း (၂) - စီးပွားရေး အသုံးချမှုများ (အခန်း ၆-၁၀)

Game Theory ကို စီးပွားရေးနယ်ပယ်အသီးသီးတွင် မည်သို့အသုံးချနိုင်သည်ကို လေ့လာပါသည်။ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးခြင်း၊ လေလံတင်ရောင်းချခြင်း၊ စျေးကွက်ဝင်ရောက်မှု၊ စျေးနှုန်းသတ်မှတ်ခြင်း စသည့် လက်တွေ့ကျသော အကြောင်းအရာများကို အဓိကထား ဆွေးနွေးထားပါသည်။

အပိုင်း (၃) - အဆင့်မြင့် အကြောင်းအရာများ (အခန်း ၁၁-၁၄)

ပိုမိုရှုပ်ထွေးသော အကြောင်းအရာများကို ဆက်လက်လေ့လာပါသည်။ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း၊ Behavioral Game Theory၊ ခေါင်းဆောင်မှုနှင့် အဖွဲ့အစည်း၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်ခေတ် Platform Economy စသည်တို့ကို ထည့်သွင်းထားပါသည်။

အပိုင်း (၄) - လက်တွေ့အသုံးချခြင်း (အခန်း ၁၅-၁၆)

မြန်မာ့စီးပွားရေးအခြေအနေနှင့် ကိုက်ညီသော Case Study များ၊ Local ဥပမာများကို အဓိကထား ဆွေးနွေးပြီး Strategic Thinker တစ်ဦးအဖြစ် မည်သို့ဖြစ်လာနိုင်သည်ကို နိဂုံးချုပ်အဖြစ် တင်ပြထားပါသည်။

ဤစာအုပ်ကို မည်သို့ဖတ်ရှုသင့်သနည်း

ဤစာအုပ်ကို အစမှအဆုံး အစဉ်လိုက်ဖတ်ရှုခြင်းသည် အကောင်းဆုံးဖြစ်သော်လည်း သင်၏လိုအပ်ချက်အလိုက် အခန်းအချို့ကိုသာ ရွေးချယ်ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။ သို့သော် အခန်း ၁ မှ ၅ အထိသည် အခြေခံသဘောတရားများ ဖြစ်သောကြောင့် အနည်းဆုံး ဤအခန်းများကိုတော့ ဖတ်ရှုထားသင့်ပါသည်။

အခန်းတိုင်းတွင် အောက်ပါအစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်ပါသည်။

• ကိုးကားချက် (Opening Quote) - အခန်း၏ အနှစ်သာရကို ထင်ဟပ်စေသော စကားစု

• သီအိုရီရှင်းလင်းချက် - သဘောတရားများကို နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြချက်

• ဥပမာများနှင့် ပုံဥပမာများ - သီအိုရီကို ပိုမိုနားလည်စေရန် ဥပမာများ

• Case Study - မြန်မာ့စီးပွားရေးနှင့် ကိုက်ညီသော လက်တွေ့ဖြစ်ရပ်များ

• အဓိကအချက်များ အကျဉ်းချုပ် - အခန်း၏ အရေးကြီးဆုံးအချက်များ

• လေ့ကျင့်ခန်းများ - သင်ယူထားသည်များကို လက်တွေ့အသုံးချရန် မေးခွန်းများ

လေ့ကျင့်ခန်းများကို ကျော်မသွားဘဲ အချိန်ပေး လုပ်ဆောင်ကြည့်ပါ။ ဖတ်ရှုခြင်းထက် လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ခြင်းက ပိုမိုထိရောက်သော သင်ယူမှုကို ပေးစွမ်းပါသည်။ ဖြစ်နိုင်လျှင် သင့်ကိုယ်ပိုင် လုပ်ငန်းနယ်ပယ်မှ ဥပမာများဖြင့် အစားထိုး စဉ်းစားကြည့်ပါ။

ကျေးဇူးတင်စကား

ဤစာအုပ်ကို ရေးသားနိုင်ခဲ့သည်မှာ များစွာသော ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ အကူအညီကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ ပထမဦးစွာ Game Theory ဆိုင်ရာ စာအုပ်များ ရေးသားခဲ့ကြသော ပညာရှင်များကို ကျေးဇူးတင်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် Avinash Dixit နှင့် Barry Nalebuff တို့၏ 'Thinking Strategically' စာအုပ်သည် ဤစာအုပ်အတွက် အဓိက လှုံ့ဆော်မှုတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပါသည်။

ထို့အပြင် ဤစာအုပ်၏ မူကြမ်းကို ဖတ်ရှုပြီး တန်ဖိုးရှိသော အကြံဉာဏ်များ ပေးခဲ့ကြသော မိတ်ဆွေများ၊ လုပ်ငန်းရှင်များကို အထူးကျေးဇူးတင်ပါသည်။ သူတို့၏ feedback များကြောင့် ဤစာအုပ်သည် ပိုမိုကောင်းမွန်လာခဲ့ပါသည်။

နောက်ဆုံးအနေဖြင့် ဤစာအုပ်ကို ဖတ်ရှုသူ သင့်ကို ကျေးဇူးတင်ပါသည်။ သင်၏ အချိန်နှင့် အာရုံစိုက်မှုသည် တန်ဖိုးရှိသော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ဤစာအုပ်က သင့်အတွက် တန်ဖိုးရှိသော အသိပညာများ ပေးစွမ်းနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ပါသည်။

စတင်လိုက်ကြပါစို့

စီးပွားရေးလောကသည် Game တစ်ခုနှင့် တူပါသည်။ ဤ Game တွင် အနိုင်ရရှိရန် စည်းမျဉ်းများကို နားလည်ထားရန် လိုအပ်ပါသည်။ Game Theory သည် ထိုစည်းမျဉ်းများကို နားလည်စေသော မှန်ဘီလူးတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။

ဤစာအုပ်ကို ဖတ်ရှုပြီးသောအခါ သင်သည် စီးပွားရေးအခြေအနေများကို အရင်ကထက် ပိုမို နက်နဲစွာ မြင်နိုင်လာမည် ဖြစ်ပါသည်။ ပြိုင်ဘက်များ၏ လုပ်ရပ်များကို ပိုမိုကောင်းစွာ ခန့်မှန်းနိုင်လာမည် ဖြစ်ပါသည်။ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှုများတွင် ပိုမိုကောင်းမွန်သော ရလဒ်များ ရရှိလာမည် ဖြစ်ပါသည်။ အရေးကြီးဆုံးမှာ သင်သည် Strategic Thinker တစ်ဦးအဖြစ် ပြောင်းလဲလာမည် ဖြစ်ပါသည်။

ဤခရီးကို အတူတကွ စတင်လိုက်ကြပါစို့။