အမှာစာ 

ဒီစာအုပ်က Edward de Bono ရဲ့ Lateral Thinking ကို တိုက်ရိုက် ဘာသာပြန်ထားတာ မဟုတ်ပါဘူး။

De Bono က ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှာ 'lateral thinking' (ဘေးတိုက် တွေးခေါ်ခြင်း) ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ပထမဆုံး တီထွင်ခဲ့တယ်။ ဒီအယူအဆက ရိုးရှင်းတယ်။ ပြဿနာတိုင်းကို တည့်တည့် ဝင်မတိုက်ဘဲ ဘေးကနေ ချဉ်းကပ်ကြည့်ရင် ထူးခြားတဲ့ အဖြေတွေ ထွက်လာနိုင်တယ်ဆိုတာ။

ကျွန်တော် ဒီစာအုပ်ကို ရေးဖို့ ဆုံးဖြတ်ရတဲ့ အကြောင်းက မြန်မာလူ့အဖွဲ့အစည်းထဲမှာ 'မှန်ကန်တဲ့ အဖြေ တစ်ခုတည်း ရှိတယ်' ဆိုတဲ့ ယုံကြည်ချက်က အရမ်း အမြစ်တွယ်နေလို့ ဖြစ်တယ်။ ကျောင်းမှာ ဆရာပြောတာ မှန်တယ်။ လူကြီးပြောတာ မှန်တယ်။ ရိုးရာ နည်းလမ်းက မှန်တယ်။ ဒါတွေကို မမေးခွန်းထုတ်ရဘူး ဆိုတဲ့ ယဉ်ကျေးမှုက တွေးခေါ်မှုကို ကန့်သတ်ထားတယ်။

ဒါပေမဲ့ ဗုဒ္ဓရဲ့ ကာလာမ သုတ္တန် (Kalama Sutta) ကို ပြန်ကြည့်ပါ။ 'ဘယ်သူပြောတယ် ဆိုပြီး မယုံနဲ့၊ ကိုယ်တိုင် စမ်းကြည့်' လို့ ဆိုထားတယ်။ ဒါဟာ lateral thinking ရဲ့ spirit (စိတ်ဓာတ်) နဲ့ အတူတူပဲ ဖြစ်တယ်။

ဒီစာအုပ်ထဲမှာ de Bono ရဲ့ တွေးခေါ်မှု နည်းစနစ်တွေကို မြန်မာ့ နေ့စဉ် ဘဝ ဥပမာတွေ၊ စီးပွားရေး အခြေအနေတွေ၊ ဗုဒ္ဓဒဿန တို့နဲ့ ပေါင်းစပ်ပြီး လက်တွေ့ အသုံးချနိုင်အောင် ရေးထားပါတယ်။ စာဖတ်သူတွေ နေ့စဉ် ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ ပြဿနာတွေကို ထူးခြားတဲ့ နည်းလမ်းတွေနဲ့ ဖြေရှင်းနိုင်စေဖို့ ရည်ရွယ်ပါတယ်။

တွေးခေါ်မှု ပုံစံကို ပြောင်းဖို့ အချိန် ယူရတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပြောင်းလို့ရတယ်။ ဒီစာအုပ်က အဲ့ဒီ ခရီးအတွက် လမ်းညွှန် ဖြစ်ပါစေ။

မာတိကာ

 အမှာစာ 

အပိုင်း (၁) — အခြေခံ သဘောတရား

အခန်း ၁ — ဘေးကနေ စဉ်းစားတယ် ဆိုတာ ဘာလဲ

အခန်း ၂ — ဒေါင်လိုက် တွေးခေါ်ခြင်း vs ဘေးတိုက် တွေးခေါ်ခြင်း

အခန်း ၃ — ဦးနှောက်ရဲ့ ပုံစံ ထောင်ချောက်

အခန်း ၄ — ခေါင်းထဲက မြေပုံကို ဖျက်ပစ်ခြင်း

အခန်း ၅ — Provocative Operation — PO ရဲ့ စွမ်းအား 

အပိုင်း (၂) — လက်တွေ့ နည်းလမ်းများ

အခန်း ၆ — ယူဆချက်ကို စိန်ခေါ်ခြင်း

အခန်း ၇ — အခြားရွေးချယ်စရာ ရှာခြင်း

အခန်း ၈ — ပိုင်းဖြတ် စိတ်ဖြာခြင်း

အခန်း ၉ — ပြောင်းပြန် လှည့်ကြည့်ခြင်း

အခန်း ၁၀ — ဆက်စပ်မဟုတ်တာကို ဆက်စပ်ခြင်း 

အပိုင်း (၃) — နေ့စဉ် ဘဝမှာ အသုံးချခြင်း

အခန်း ၁၁ — အုပ်စုလိုက် တွေးခေါ်ခြင်းနဲ့ ဦးထုပ် ခြောက်လုံး

အခန်း ၁၂ — လူဆက်ဆံရေးမှာ ဘေးကနေ စဉ်းစားခြင်း

အခန်း ၁၃ — စီးပွားရေးမှာ Lateral Thinking

အခန်း ၁၄ — ကလေးတွေကို ဘေးတိုက် တွေးခေါ်တတ်အောင် သင်ခြင်း

အခန်း ၁၅ — Lateral Thinking ကို အလေ့အထ ဖြစ်အောင် တည်ဆောက်ခြင်း 

နိဂုံးချုပ်

ကျမ်းကိုး နှင့် နောက်ဆက်တွဲ